डॉ.अतुल बोरोडे फिजिशियन व क्रिटिकल केअर एक्सपर्ट

डॉ. अतुल बोरोडे
(DNB Medicine)
फिजिशियन व क्रिटिकल केअर एक्सपर्ट

🩸 अशक्तपणा (Anemia) म्हणजे काय?
अशक्तपणा म्हणजे शरीरातील लाल रक्तपेशी (RBCs) किंवा त्यातील हिमोग्लोबिन यांचे प्रमाण कमी होणे.
हिमोग्लोबिन हे ऑक्सिजन वाहून नेणारे “वाहन” आहे. हे कमी झाले की शरीरातील अवयवांना पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही आणि शरीर थकायला लागते.
👉 म्हणूनच अशक्तपणा हा स्वतः एक आजार नसून, शरीरात चालू असलेल्या इतर बिघाडाचे संकेत देणारा “सिग्नल” आहे.
🔍 अशक्तपणाचे प्रमुख प्रकार
लोह कमतरता अशक्तपणा – सर्वात सामान्य; लोह कमी असल्यामुळे
सिकल सेल अॅनिमिया – अनुवांशिक, RBC चा आकार बदलतो
नॉर्मोसाइटिक अॅनिमिया – RBC सामान्य आकाराचे पण संख्या कमी
हेमोलाइटिक अॅनिमिया – RBC लवकर नष्ट होतात
फॅन्कोनी अॅनिमिया – दुर्मिळ, जन्मजात विकार
मेगालोब्लास्टिक अॅनिमिया – Vitamin B12 / Folic acid कमी
अपायकारक (Pernicious) अॅनिमिया – B12 शोषणात अडथळा
⚠️ अशक्तपणाची लक्षणे
जेव्हा शरीराला ऑक्सिजन कमी मिळतो तेव्हा शरीर “SOS” सिग्नल देतं:
सतत थकवा, अशक्तपणा
फिकट त्वचा
श्वास घेण्यास त्रास
डोकेदुखी, चक्कर
हृदयाचे ठोके वाढणे (धडधड)
लक्ष केंद्रित न होणे
भूक न लागणे
जीभ लाल किंवा दुखणे
विचित्र पदार्थ खाण्याची इच्छा (उदा. माती)
🧬 अशक्तपणाची कारणे
लोह, व्हिटॅमिन B12 किंवा फॉलिक अॅसिडची कमतरता
रक्तस्त्राव (मूळव्याध, अल्सर, जास्त मासिक पाळी)
अनुवांशिक विकार (सिकल सेल, थॅलेसेमिया)
जुनाट आजार (किडनी, संक्रमण)
RBC तयार होण्यात किंवा टिकण्यात अडथळा
🚩 जोखीम घटक
अपूर्ण आहार
पचनसंस्थेचे आजार
मासिक पाळी असलेल्या स्त्रिया
गर्भवती महिला
वयोवृद्ध व्यक्ती
कौटुंबिक इतिहास
🧪 निदान
👉 मुख्य चाचणी: CBC (Complete Blood Count)
सामान्य हिमोग्लोबिन पातळी:
पुरुष: 13.8 – 17.2 g/dL
महिला: 12 – 15 g/dL (साधारण सुधारित श्रेणी)
गर्भवती: ≥11 g/dL
💊 उपचार
उपचार हा कारणावर अवलंबून असतो:
लोह कमतरता → Iron tablets, लोहयुक्त आहार
Vitamin deficiency → B12, Folic acid supplements
जुनाट आजार → मूळ आजारावर उपचार
गंभीर केस → रक्त संक्रमण
अस्थिमज्जा समस्या → Bone marrow transplant
🥗 प्रतिबंध (Prevention)
अशक्तपणा टाळण्यासाठी:
हिरव्या पालेभाज्या, खजूर, डाळी, मांसाहार (लोहयुक्त आहार)
Vitamin C (लिंबू, संत्री) – लोह शोषण वाढवते
नियमित तपासणी (विशेषतः स्त्रिया आणि गर्भवती )

👨‍⚕️ तज्ञ सल्ल्यासाठी संपर्क करा.
डॉ. अतुल बोरोडे
(DNB Medicine)
फिजिशियन व क्रिटिकल केअर एक्सपर्ट

🏥 अपरांत हॉस्पिटल, चिपळूण

संपर्क : 📲 ७९९८८९८९८९ / ७९९८७३७३, ☎ (०२३५५) २५४२५४ / २५४३४५

🏣 पत्ता – सावित्री एन्क्लेव्ह, LIC ऑफिस समोर, भोगाळे, चिपळूण

👉 “तुमच्या प्रत्येक श्वासाची काळजी घ्या!
✨ आधुनिक सुविधा | अनुभवी टीम | 24×7 सेवा